Waarom Rotterdam straks geen drinkwater meer nodig heeft voor het Hofbogenpark
Water is al jarenlang een belangrijk thema binnen stedelijke ontwikkeling. Lange tijd lag de focus vooral op het afvoeren van overtollig regenwater. Maar door klimaatverandering verschuift die opgave steeds meer. Naast piekbuien krijgen steden namelijk ook te maken met langere periodes van droogte.
De vraag wordt daardoor niet alleen hoe we water kunnen afvoeren, maar vooral hoe we water kunnen vasthouden en opnieuw kunnen gebruiken. Het toekomstige Hofbogenpark in Rotterdam is daar een bijzonder voorbeeld van.
Van regenwaterprobleem naar waterbron
Het Hofbogenpark wordt een park op hoogte van ongeveer twee kilometer lang en acht meter breed op een voormalig spoorviaduct. Een daklandschap met veel ruimte voor rijke en diverse beplanting, en met verblijfskwaliteit midden in een dichtbebouwde stedelijke omgeving.
Maar de planten, struiken en bomen hebben water nodig.
Traditioneel wordt hiervoor vaak drinkwater ingezet. Dat is betrouwbaar en direct beschikbaar, maar tegelijkertijd een kostbare en steeds schaarser wordende grondstof.
Binnen het ontwerp van het Hofbogenpark is daarom gekozen voor een andere benadering. Regenwater wordt niet gezien als een probleem dat zo snel mogelijk moet worden afgevoerd, maar als een waardevolle bron voor de stad.

Een slim watersysteem
Volgens Dirk van Peijpe van De Urbanisten vormt water een essentieel onderdeel van het ontwerp.
Het uitgangspunt is eenvoudig: benut het water dat al in de stad aanwezig is. Regenwater dat valt op omliggende daken, straten en pleinen wordt opgevangen en naar het systeem van het Hofbogenpark geleid. Daar wordt het niet afgevoerd, maar vastgehouden,gezuiverd en hergebruikt op het Hofbogenpark.
Op die manier ontstaat een circulair watersysteem waarin regenwater meerdere functies vervult.
Zuiveren met planten
Een bijzonder onderdeel van het systeem is de natuurlijke waterzuivering. Voordat het water wordt opgeslagen, stroomt het door een zuiveringsveld met planten en bodemlagen, die ongewenste stoffen (nutrienten) vasthouden en zo het water zuiveren.
Dit principe wordt al op meerdere locaties in Nederland toegepast en heeft zich inmiddels bewezen. De natuur neemt hierbij de zuivering van het water voor haar rekening. Niet met chemische processen of ingewikkelde installaties, maar met vegetatie en bodems die van nature geschikt zijn om de waterkwaliteit te verbeteren.

Water opslaan voor droge periodes
Na de zuivering wordt het water opgeslagen in een ondergrondse watervoorraad, een zogenaamde aquifer. Deze natuurlijke waterberging bevindt zich op circa 25 meter diepte in de bodem.
Hierdoor ontstaat een waterbuffer die tijdens droge periodes kan worden aangesproken. Wanneer het park extra water nodig heeft, kan dit opgeslagen regenwater worden gebruikt voor de irrigatie van de beplanting.
Het resultaat is een systeem dat veel minder afhankelijk wordt van drinkwater. Juist in een tijd waarin droogte steeds vaker voorkomt, biedt dat belangrijke voordelen.
Meer dan alleen irrigatie
Water krijgt binnen het Hofbogenpark niet alleen een functie voor bewatering van planten. Het wordt ook onderdeel van het landschap en de beleving ervan.
In een deel van het dakpark bevinden zich waterpartijen, smalle slootjes met natuurlijke oevers en plekken waar bezoekers het water kunnen ervaren. Ook is er een waterelement met fonteintjes, gevoed door gezuiverd regenwater. Daarmee draagt het watersysteem niet alleen bij aan het functioneren van het park, maar ook aan verkoeling, biodiversiteit en verblijfskwaliteit. Water wordt zichtbaar gemaakt in plaats van verborgen.
Ook in de materiaalkeuzes wordt gezocht naar oplossingen die passen binnen de klimaatadaptieve ambities van het park. Voor wandelroutes en verblijfsplekken wordt onder meer gekeken naar halfverhardingen. In de proefopstellingen die voor het Hofbogenpark zijn ontwikkeld, wordt onder andere gewerkt met Stabilizer, een natuurlijke halfverharding die aansluit bij het groene karakter van het ontwerp.
Klimaatadaptatie in de praktijk
Veel gemeenten werken aan klimaatadaptatie. Vaak blijft dat echter een abstract begrip. Het Hofbogenpark laat zien hoe klimaatadaptatie er in de praktijk uit kan zien. Door regenwater vast te houden, lokaal te zuiveren en opnieuw te gebruiken ontstaat een systeem dat meerdere uitdagingen tegelijk aanpakt:
- minder belasting van het riool;
- minder afhankelijkheid van drinkwater;
- meer biodiversiteit;
- betere ondersteuning van stedelijk groen;
- verkoeling tijdens warme periodes.
Een voorbeeld voor toekomstige steden
De verwachting is dat dit soort systemen in de toekomst steeds vaker onderdeel zullen worden van stedelijke ontwikkelingen.
Niet alleen in grote projecten zoals het Hofbogenpark, maar ook in woonwijken, openbare ruimtes en herinrichtingsprojecten. Waar water vroeger vooral werd afgevoerd, wordt het steeds vaker gezien als een waardevolle grondstof die binnen de stad behouden moet blijven.
Voor groenere steden, sterkere ecosystemen en een toekomstbestendige openbare ruimte.
Misschien is dat wel de belangrijkste les van dit project. De oplossing voor droogte valt vaak gewoon uit de lucht.
Ontwerp herinrichting Hofplein: De Urbanisten in samenwerking met DS Landschapsarchitecten.

Over ecoDynamic
Met een diepgeworteld geloof in de principes van de circulaire economie, zet ecoDynamic zich in voor het bieden van oplossingen die weinig tot geen impact hebben op moeder aarde. Vanuit onze missie en visie richten wij ons op het creëren van toekomstbestendige oplossingen die esthetisch aantrekkelijk zijn, van hoge kwaliteit, en gemaakt zijn met het gebruik van natuurlijke materialen. Wij bieden een diversiteit aan oplossingen, waaronder Stabilizer voor duurzame verharding, StabUp, Grass Parking voor groene evenemententerreinen, 100% Circulair & Cementloos beton, Stabilizer Basic en klimaatadaptieve oplossingen die bijdragen aan verkoeling binnen het stedelijke gebied.
Contact opnemen?
Wil je meer weten over dit product? Ga naar deze pagina om meer te weten te komen of neem contact op via ons contactformulier.
Ontdek onze producten